KATEDRA W GNIEŹNIE

Katedra w Gnieźnie

Budowla położona jest w zachodniej części miasta i zwrócona do niego częścią prezbiterialną. Obok katedry wawelskiej należy do najważniejszych polskich świątyń.

Stanowi miejsce pochówku św. Wojciecha – zamordowanego w trakcie misji w Prusach praskiego biskupa, jednego z patronów Polski. Była także katedrą koronacyjną piastowskich władców.

Tradycja murowanych świątyń sytuowanych w tym miejscu datuje się już na koniec IX wiek. Obecny, gotycki kościół pochodzi z XIV wieku, a trudu jego wzniesienia podjął się arcybiskup Jarosław Bogoria Skotnicki.

Budowę świątyni zaczęto od prezbiterium, dalej postawiono korpus o trzech nawach, a na końcu (do 1602 r.) wieże. Orientacja kościoła względem miasta spowodowała wyjątkową sytuację, jaką jest brak fasady. W czasach nowożytnych katedra była wielokrotnie modernizowana, tak że do II wojny światowej dotrwała w formach barokowo-klasycystycznych.

W trakcie odbudowy po zniszczeniach 1945 roku postanowiono przywrócić jej gotycką formę.

Ze wzgledów artystycznych i kultowych na uwagę zasługuje srebrna trumna ze szczątkami św. Wojciecha. Wykonał ją słynny gdański złotnik Piotr van der Rennen w 1662 roku. Wraz z umieszczonym ponad nią monumentalnym drewnianym baldachimem tworzy konfesję świętego.

Konfesja ta od czasu powstania w XVII wieku znajdowała się pośrodku kościoła. W 1995 roku przeniesiono ją do prezbiterium. Przykładami rzeźby wysokiej klasy są dwie płyty nagrobne: św. Wojciecha, wykonana przez Hansa Brandta w XV wieku i kardynała Zbigniewa Oleśnickiego dłuta Wita Stwosza z 1495 roku.

Fragment książki „Najpiękniejsze miejsca w Polsce”. Wydawnictwo: Publicat.Autor tekstu: Adam Soćko, Tomasz Ratajczak, Piotr Korduba.