WINNA GÓRA

Winna Góra to maleńka wieś położona 3 km na zachód od miasta Miłosław

W latach 1807-1818 była własnością generała Jana Henryka Dąbrowskiego.

Tutaj też w parafialnym kościele znajduje sie mauzoleum generała, który jest jednym z polskich bohaterów narodowych i twórców polskiej armii w okresie rozbiorów. Pieśń Legionów Polskich we Włoszech, nazywana „Mazurkiem Dąbrowskiego”, po odzyskaniu niepodległości przez Polskę stała się hymnem narodowym.

Jan Henryk Dąbrowski urodził się w 1755 r. w nieistniejącym już dworze w Pierzchowcu na Rabą, części dzisiejszej wsi Pierzchów pod Bochnią w Małopolsce. W 1766 r. opuścił Polskę udająć sie do Saksonii, gdzie jego ojciec przyjął służbę w armii elektorskiej. Od 1771 do 1792 roku Jan Henryk Dąbrowski zdobywał doświadczenie wojskowe i kolejne stopnie oficerskie w armii saskiej. W 1792 r. wstąpił za namową Stanisława Augusta do polskiej armii, jednak nie wywiązał się z przysięgi konfederacji targowickiej. W czasie insurekcji kościuszkowskiej dosłużył się stopnia generała.

Po klęsce powstania kościuszkowskiego i III rozbiorze Polski Dąbrowski sprzedał majątek w Pierzchowcu spokrewnionej rodzinie Kępińskich i wyjechał do Włoch. Za pozyskane pieniądze rozpoczął w Mediolanie formowanie Legionów Polskich, które nie zawsze były wykorzystywane zgodnie z założeniami ich twórcy; korpus ekspedycyjny legionów został między innymi wysłany na Haiti (ówczesne Santo Domingo), gdzie miał tłumić antyfrancuskie powstanie miejscowej ludności.

W 1806 r. oddziały Dąbrowskiego wkroczyły do Wielkopolski u boku wojsk napoleońskich. Generał Dąbrowski był wielokrotnie ranny, między innymi w trakcie bitwy pod Berezyną. Po klęsce Napoleona był jednym z organizatorów armii Królestwa Polskiego.

W 1816 r. wycofał się z życia publicznego z powodów zdrowotnych i osiadł już na stałe w Winnej Górze. Mieszkał tu z drugą żoną Barbarą Chłapowską aż do śmierci w 1818 roku.

Majątek w Winnej Górze w 1880 r. przeszedł w ręce rodziny Mańkowskich i pozostawał ich własnością do 1939 roku. W 1910 r. Mańkowscy podjęli decyzję o wyburzeniu starego dworu, w którym dawniej mieszkał Dąbrowski. Na jego miejscu stanął duży neoklacystyczny pałac zaprojektowany przez Stanisława Boreckiego.

W jednej z sal znajduje się Muzeum im. Jana Henryka Dąbrowskiego, oddział Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Zgromadzono tu obrazy przedstawiające Dąbrowskiego, jego rodzinę i współtowarzyszy broni, a także militaria i kopię rękopisu Mazurka Dąbrowskiego.

Pałac jest otoczony parkiem krajobrazowym założonym na przełomie XVIII i XIX wieku. W parku znajduje się staw z wyspą, na której stoi pomnik zawierający urnę z sercem Stanisława Chłapowskiego.

We wzniesionym w 1766 r. barokowym kościele pw. św. Michała Archanioła znajduje się mauzoleum generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Kaplica grobowa dobudowana została w 1863 r. z inicjatywy Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Tutaj w stylizowanym rzymskim sarkofagu spoczęło ciało generała Dąbrowskiego. Niszę kaplicy ozdabia popiersie generała oraz tarcza ze słowami hymnu narodowego.

(fragment książki Dariusza Jędrzejewskiego pt.” Polskie symbole. Miejsca chwały, pamięci i zadumy.”)